Kamuya bağışlanacak okul ve sağlık tesisi inşasında KDV istisnası

İstisnanın amacı

Hayırseverlerin kamu hizmetine yönelik tesisler inşa ederek devlete bağışlaması Türkiye'de yaygın bir uygulamadır. Ancak bu inşaatlarda ödenen KDV, bağışçı için indirim veya iade konusu yapılamayan bir maliyettir; çünkü bağışçı tesisi satmayacak, kamuya bağışlayacaktır. KDV Kanunu m.13/k bu maliyeti kaldırmak için kamuya bağışlanacak belirli tesislerin inşası dolayısıyla bağışçıya yapılan teslim ve hizmetleri KDV'den istisna eder.

Bağışın yapılacağı kurumlar

İstisna yalnızca kanunda sayılan kurumlara yapılacak bağışlar için geçerlidir: genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler ve köyler. Bu liste sınırlayıcıdır. Tesis, bu kurumlar dışındaki bir kişi veya kuruluşa bağışlanacaksa m.13/k uygulanmaz.

İstisna kapsamındaki tesisler

Kanun, istisnaya konu tesisleri tek tek sayar:

• okul ve sağlık tesisi,
• yüz yatak (kalkınmada öncelikli yörelerde elli yatak) kapasitesinden az olmamak üzere öğrenci yurdu,
• çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, huzurevi, bakım ve rehabilitasyon merkezi,
• mülki idare amirlerinin izni ve denetimine tabi ibadethaneler,
• Diyanet İşleri Başkanlığı denetimine tabi yaygın din eğitimi verilen tesisler,
• Gençlik ve Spor Bakanlığına ait gençlik merkezleri ile gençlik ve izcilik kampları.

Öğrenci yurtlarındaki kapasite şartı dikkat çekicidir; küçük kapasiteli yurt inşaatları istisnadan yararlanamaz.

Kime yapılan teslim istisnadır?

Kanun "bağışta bulunacaklara yapılan teslim ve hizmetler" ifadesini kullanır. Yani istisna, bağışçının inşaat için aldığı mal ve hizmetlerde uygulanır: müteahhitlik hizmeti, inşaat malzemesi teslimleri gibi. Bağışın kendisi, yani tesisin kamu idaresine devri ise zaten bir satış değildir. Bu kurgu sayesinde bağışçı, inşaatı baştan KDV'siz maliyetle tamamlar.

Uygulamada dikkat edilecekler

İstisna teslim aşamasında uygulandığından, müteahhit ve satıcıların, alıcının bu tür bir bağış taahhüdü içinde olduğunu gösteren belgeleri, örneğin ilgili kamu idaresiyle yapılan bağış protokolünü, dosyada bulundurması önemlidir. Bağış gerçekleşmezse istisnanın dayanağı ortadan kalkar ve vergilendirme sorunları doğabilir.

Örnek senaryo

Bir iş insanı, doğduğu ilçedeki belediyeye bağışlanmak üzere bir huzurevi inşa ettirmek istemektedir. Belediyeyle bağış protokolü imzalanmış, inşaat için bir müteahhitle sözleşme yapılmıştır. Müteahhit, bağışçıya verdiği inşaat taahhüt hizmetini m.13/k kapsamında KDV'siz faturalar. Aynı bağışçı ilçede bir derneğe bağışlanmak üzere bir tesis daha yaptırsaydı, dernek kanunda sayılan kurumlardan olmadığı için bu inşaatta istisna uygulanmazdı.

Sık yapılan hatalar

• Tesis kamu yararına kullanılacak diye her kuruma yapılacak bağışta istisna uygulamak.
• Öğrenci yurtlarında yatak kapasitesi şartını kontrol etmemek.
• Bağış protokolü ve benzeri belgeleri teslimden önce temin etmemek.
• İstisnanın bağışın kendisine değil, inşaat için bağışçıya yapılan teslim ve hizmetlere uygulandığını gözden kaçırmak.