E-ticarette satıcının bilgi verme ve sipariş teyidi yükümlülüğü (6563 m.3-4)

E-ticaret sitelerinin temel yükümlülükleri

Bir internet sitesi, mobil uygulama veya pazar yeri üzerinden satış yapan her işletme, alıcıyı sözleşme kurulmadan önce bilgilendirmek ve siparişi düzgün biçimde teyit etmek zorundadır. 6563 sayılı Kanun m.3 ve m.4 bu yükümlülükleri düzenler. Tüketici işlemlerinde ayrıca Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve mesafeli sözleşmelere ilişkin kurallar uygulanır; 6563 sayılı Kanun bu kuralları tamamlar.

Sözleşme öncesi sunulacak bilgiler

m.3/1'e göre hizmet sağlayıcı, elektronik iletişim araçlarıyla bir sözleşmenin yapılmasından önce şunları sunar: alıcıların kolayca ulaşabileceği şekilde ve güncel olarak tanıtıcı bilgilerini; sözleşmenin kurulabilmesi için izlenecek teknik adımlara ilişkin bilgileri; sözleşme metninin kurulmadan sonra saklanıp saklanmayacağı ile alıcının daha sonra bu metne erişiminin mümkün olup olmayacağı ve ne kadar süreyle sağlanacağına ilişkin bilgileri; veri girişindeki hataların belirlenmesi ve düzeltilmesine ilişkin teknik araçlara ilişkin bilgileri; uygulanan gizlilik kuralları ve varsa alternatif uyuşmazlık çözüm mekanizmalarına ilişkin bilgileri. m.3/2'ye göre hizmet sağlayıcı, varsa mensubu olduğu meslek odası ile meslekle ilgili davranış kurallarını da belirtir.

Sözleşme metninin saklanabilmesi

m.3/4'e göre hizmet sağlayıcı, sözleşme hükümlerinin ve genel işlem şartlarının alıcı tarafından saklanmasına imkân sağlar. Sözleşme metninin indirilebilir veya e-postayla gönderilebilir olması bu yükümlülüğü karşılar. Uyuşmazlık hâlinde alıcının elinde sözleşme metninin bulunması ispat bakımından önemlidir.

Toplam bedelin ödeme öncesi gösterilmesi

m.4/1-a'ya göre hizmet sağlayıcı, siparişin onaylanması aşamasında ve ödeme bilgilerinin girilmesinden önce, ödeyeceği toplam bedel de dâhil olmak üzere sözleşmenin şartlarının alıcı tarafından açıkça görülmesini sağlar. Kargo, hizmet bedeli veya ek ücretlerin ödeme ekranından sonra ortaya çıkması bu kurala aykırıdır.

Siparişin teyidi ve hataların düzeltilmesi

m.4/1-b'ye göre hizmet sağlayıcı, alıcının siparişini aldığını gecikmeksizin elektronik iletişim araçlarıyla teyit eder. m.4/1-c'ye göre sipariş ve siparişin alındığının teyidi, tarafların söz konusu beyanlara erişiminin mümkün olduğu anda gerçekleşmiş sayılır. m.4/2'ye göre hizmet sağlayıcı, sipariş verilmeden önce alıcıya veri giriş hatalarını belirleyebilmesi ve düzeltebilmesi için uygun, etkili ve erişilebilir teknik araçları sunar; örneğin sepet özetinde adet ve adresin düzeltilebilmesi.

Tacirler arası satışlar ve e-posta ile sözleşmeler

m.3/3 ve m.4/3'e göre tarafların tüketici olmadığı hâllerde taraflar, bu yükümlülüklerin aksini kararlaştırabilir. m.3/5 ve m.4/4'e göre ise bazı yükümlülükler münhasıran elektronik posta yoluyla veya benzeri bireysel iletişim araçlarıyla yapılan sözleşmelere uygulanmaz; çünkü bu sözleşmelerde standart bir sipariş ekranı bulunmaz.

Örnek senaryo

Bir tüketici, bir internet sitesinden ürün sepete ekler. Ödeme ekranında kart bilgilerini girdikten sonra, toplam tutara daha önce gösterilmeyen bir hizmet bedeli eklendiğini görür. Ayrıca siparişin alındığına dair hiçbir teyit gelmez. Satıcı, toplam bedeli ödeme bilgileri girilmeden önce göstermediği ve siparişi gecikmeksizin teyit etmediği için m.4 yükümlülüklerine aykırı davranmıştır; tüketici bu durumu Ticaret Bakanlığına bildirebilir.

Sık yapılan hatalar

• Ek ücretleri ödeme bilgileri girildikten sonra göstermek.
• Sipariş teyidini yalnızca kargo çıkışında göndermek.
• Sözleşme metnini ve genel işlem şartlarını alıcının saklayabileceği biçimde sunmamak.
• Tüketici satışlarında bu yükümlülüklerin sözleşmeyle kaldırılabileceğini sanmak.