KVKK Kapsamında Başvuru Hakkı

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK), kişisel verisi işlenen kişiye —kanundaki adıyla ilgili kişiye— bir dizi hak tanır ve bu hakların kullanımı için kademeli bir yol öngörür: önce veri sorumlusuna başvuru, sonuç alınamazsa Kurula şikâyet.

İlgili kişinin hakları (m.11)

Herkes, veri sorumlusuna başvurarak kendisiyle ilgili olarak:

• Kişisel verisinin işlenip işlenmediğini öğrenme,
• İşlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
• İşlenme amacını ve amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
• Yurt içinde veya yurt dışında verilerin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
• Eksik veya yanlış işlenmiş olması hâlinde bunların düzeltilmesini isteme,
• Kanundaki şartlar çerçevesinde silinmesini veya yok edilmesini isteme,
• Düzeltme, silme ve yok etme işlemlerinin verilerin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
• İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle kişinin kendisi aleyhine bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
• Kanuna aykırı işleme sebebiyle zarara uğraması hâlinde zararın giderilmesini talep etme

haklarına sahiptir.

Veri sorumlusuna başvuru (m.13)

İlgili kişi, taleplerini yazılı olarak veya Kurulun belirlediği diğer yöntemlerle veri sorumlusuna iletir. Başvuruda bulunması gerekenler:

• Ad, soyad ve başvuru yazılıysa imza
• Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için T.C. kimlik numarası; yabancılar için uyruk, pasaport numarası veya kimlik numarası
• Tebligata esas yerleşim yeri veya iş yeri adresi
• Varsa bildirime esas elektronik posta adresi, telefon ve faks numarası
• Talep konusu

Konuya ilişkin bilgi ve belgeler başvuruya eklenir. Başvurunun hangi veri sorumlusuna yöneltildiğinin doğru belirlenmesi önemlidir; aksi hâlde süreler işlemeye başlamaz.

Cevap süresi: Veri sorumlusu, talebi niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde ücretsiz olarak sonuçlandırır. İşlemin ayrıca bir maliyet gerektirmesi hâlinde Kurulca belirlenen tarifedeki ücret alınabilir.

Veri sorumlusu talebi kabul eder veya gerekçesini açıklayarak reddeder ve cevabını ilgili kişiye yazılı olarak ya da elektronik ortamda bildirir.

Kurula şikâyet (m.14)

Başvurunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi hâllerinde ilgili kişi:

• Cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün ve
• Her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde

Kurula şikâyette bulunabilir. Veri sorumlusuna başvuru yolu tüketilmeden Kurula şikâyet yoluna gidilemez.

Kişilik hakları ihlal edilenlerin genel hükümlere göre tazminat hakkı saklıdır.

Veri sorumlusu açısından süreç yönetimi

• Başvuruların geldiği kanallar (KEP, e-posta, posta) tek noktada toplanmalı ve kayıt altına alınmalıdır.
• Başvuru tarihi ve otuz günlük sürenin bitimi takvimlenmelidir.
• Kimlik doğrulaması yapılmalı; başkasına ait veri paylaşımı riskinden kaçınılmalıdır.
• Ret kararı veriliyorsa gerekçe yazılmalı; "talebiniz uygun görülmemiştir" gibi gerekçesiz cevaplardan kaçınılmalıdır.
• Cevap ve ekleri, ileride Kurul incelemesinde kullanılmak üzere arşivlenmelidir.

Örnek senaryo

Bir kişi, eski çalıştığı şirkete başvurarak özlük dosyasındaki hangi kişisel verilerinin hâlen saklandığını ve kimlere aktarıldığını sorar. Şirket, başvuruyu aldığı tarihi kaydeder, kimlik doğrulaması yapar ve otuz gün içinde yazılı cevap verir. Cevapta saklanan veri kategorileri, saklama sebebi ve aktarım yapılan kurumlar belirtilir. Kişi cevabı yetersiz bulursa, öğrenme tarihinden itibaren otuz gün içinde Kurula şikâyet edebilir.

Sık yapılan hatalar

• Veri sorumlusuna başvurmadan doğrudan Kurula şikâyette bulunmak.
• Başvuruda kimlik ve adres bilgilerini eksik bırakmak.
• Otuz ve altmış günlük şikâyet sürelerini kaçırmak.
• Veri sorumlusu tarafında başvuru tarihinin kaydedilmemesi.
• Ret cevabını gerekçesiz vermek.