Nitelikli elektronik sertifika neleri içerir, ne zaman iptal edilir? (m.9, 11)

Nitelikli sertifikanın önemi

Güvenli elektronik imzanın hukuki gücü, nitelikli elektronik sertifikaya dayanır. Sertifika, imza sahibinin kimliği ile imza doğrulama verisini birbirine bağlar ve karşı tarafın imzanın kime ait olduğunu güvenle tespit etmesini sağlar. Bu nedenle 5070 sayılı Kanun, nitelikli sertifikanın içeriğini ve iptalini ayrıntılı biçimde düzenler.

Sertifikada bulunması zorunlu bilgiler

m.9'a göre nitelikli elektronik sertifikada; sertifikanın nitelikli elektronik sertifika olduğuna dair bir ibare, sertifika hizmet sağlayıcısının kimlik bilgileri ve kurulduğu ülke adı, imza sahibinin teşhis edilebileceği kimlik bilgileri, imza oluşturma verisine karşılık gelen imza doğrulama verisi, sertifikanın geçerlilik süresinin başlangıç ve bitiş tarihleri, sertifikanın seri numarası bulunması zorunludur. Sertifika sahibi başka bir kişi adına hareket ediyorsa bu yetkisine ilişkin bilgi, talep ederse mesleki veya diğer kişisel bilgileri, varsa kullanım şartları ve maddi sınırlamalar da sertifikada yer alır. Son olarak sertifikada, hizmet sağlayıcının bilgileri doğrulayan güvenli elektronik imzası bulunur.

Temsil yetkisi ve sınırlamalar

Sertifikaya temsil yetkisinin yazılması, örneğin bir şirket yetkilisinin şirket adına imza attığının sertifikadan anlaşılmasını sağlar. m.10/c'ye göre hizmet sağlayıcı bu yetki ve mesleki bilgileri resmî belgelere dayandırarak güvenilir biçimde belirlemekle yükümlüdür. Sertifikaya kullanım veya tutar sınırlaması konulmuşsa, bu sınırı aşan işlemler bakımından karşı tarafın sertifikaya güvenmesi korunmaz.

Derhâl iptal edilen durumlar

m.11/1'e göre elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı; nitelikli elektronik sertifika sahibinin talebi, sertifikaya ilişkin veri tabanındaki bilgilerin sahteliğinin veya yanlışlığının ortaya çıkması veya bilgilerin değişmesi, sertifika sahibinin fiil ehliyetinin sınırlandığının, iflasının veya gaipliğinin ya da ölümünün öğrenilmesi durumunda vermiş olduğu nitelikli elektronik sertifikaları derhâl iptal eder.

İptal kaydı ve geriye yürümezlik

m.11/2'ye göre hizmet sağlayıcı, sertifikaların iptal edildiği zamanın tam olarak tespit edilmesine imkân veren ve üçüncü kişilerin hızlı ve güvenli bir biçimde ulaşabileceği bir kayıt oluşturur. Bu kayıt sayesinde imzayı doğrulayan kişi, imza tarihinde sertifikanın geçerli olup olmadığını kontrol edebilir. m.11'in son fıkrasına göre hizmet sağlayıcı geçmişe yönelik olarak nitelikli elektronik sertifika iptal edemez; iptalden önce atılan geçerli imzalar etkisini korur.

Hizmet sağlayıcının faaliyetine son vermesi

m.11'e göre hizmet sağlayıcı faaliyetine son verir ve sertifikaların başka bir hizmet sağlayıcı tarafından kullanımı sağlanamazsa sertifikaları derhâl iptal eder. Faaliyete Kurum tarafından son verilmesi hâlinde Kurum, sertifikaların başka bir hizmet sağlayıcıya devredilmesine karar verir ve durumu ilgililere duyurur. m.10/h'ye göre hizmet sağlayıcı, faaliyetine son vereceği tarihten en az üç ay önce durumu Kuruma ve sertifika sahiplerine bildirmek zorundadır.

Örnek senaryo

Bir avukat, e-imza kartını içeren çantasını kaybeder. Aynı gün sertifikayı veren hizmet sağlayıcıya başvurarak iptal talep eder ve sertifika derhâl iptal edilir. Kaybın ardından ama iptalden önce kartın başkası tarafından kullanıldığı ortaya çıkarsa, izinsiz kullanım ayrıca suç teşkil eder. İptalden önce avukatın kendisinin imzaladığı dilekçeler ise geçerliliğini korur, çünkü iptal geriye yürümez.

Sık yapılan hatalar

• Kaybolan e-imza kartı için iptal başvurusunu geciktirmek.
• İptalin önceki imzaları da geçersiz kılacağını sanmak.
• Şifre bilinmeden kartın kullanılamayacağına güvenerek iptal talep etmemek.
• İmza doğrularken sertifikanın iptal kaydını kontrol etmemek.