Sağlık turizminde KDV istisnası: yabancı hastalara sağlık hizmeti

Sağlık turizmi ve vergi

Türkiye, yurt dışından tedavi için gelen hastalar bakımından önemli bir sağlık turizmi merkezidir. Yabancı hastalara verilen sağlık hizmetleri, niteliği itibarıyla bir hizmet ihracatına yakındır ve döviz girişi sağlar. KDV Kanunu m.13/l, bu hizmetlerin uluslararası rekabet gücünü artırmak amacıyla belirli şartlarla KDV'den istisna edilmesini öngörür.

İstisnanın şartları

Kanun metni dört unsuru birlikte arar:

• Hizmeti veren, Sağlık Bakanlığınca izin verilen gerçek veya tüzel kişi olmalıdır.
• Hizmetin alıcısı Türkiye'de yerleşmiş olmayan yabancı uyruklu gerçek kişi olmalıdır.
• Hizmet münhasıran sağlık kurum ve kuruluşlarının bünyesinde verilmelidir.
• Hizmet koruyucu hekimlik, teşhis, tedavi veya rehabilitasyon niteliğinde olmalıdır.

Bu şartlardan biri eksikse istisna uygulanmaz. Özellikle alıcının yabancı uyruklu olması tek başına yeterli değildir; kişinin Türkiye'de yerleşmiş olmaması gerekir.

Kapsam dışında kalan hizmetler

Sağlık turizmi paketleri çoğu zaman tedaviyle birlikte konaklama, havalimanı transferi, tercümanlık ve turistik geziler gibi hizmetleri de içerir. Kanun bu konuda açık bir sınır çizmiştir: Türkiye'de yerleşmiş olmayan yabancı uyruklu gerçek kişilere söz konusu sağlık hizmetleriyle birlikte sağlanan diğer teslim ve hizmetler istisnanın kapsamına dahil değildir. Bu nedenle paket fiyatla satış yapan kuruluşlar, sağlık hizmeti bedelini diğer hizmetlerden ayırmalı ve istisnayı yalnızca sağlık hizmetine uygulamalıdır.

Belge ve kayıt düzeni

İstisnanın uygulanabilmesi için hastanın yerleşik olmadığını ve yabancı uyruklu olduğunu gösteren belgelerin, tedavinin sağlık kuruluşu bünyesinde yapıldığına ilişkin kayıtların ve kuruluşun gerekli izinlerinin dosyada bulunması gerekir. İnceleme sırasında bu unsurların ispatı hizmeti veren kuruluşa düşer.

Aracı kuruluşlarla çalışan sağlık tesisleri için de ayrım önemlidir. Hastayı yönlendiren bir aracı kuruma ödenen komisyon veya aracının hastaya sunduğu organizasyon hizmeti, sağlık kuruluşu bünyesinde verilen teşhis ve tedavi hizmeti niteliğinde olmadığından bu bent kapsamında değerlendirilmez.

Örnek senaryo

Yurt dışında yaşayan yabancı uyruklu bir hasta, Türkiye'deki özel bir hastanede diş tedavisi olmuş ve hastanenin anlaşmalı olduğu bir otelde konaklamıştır. Hastane, tedavi bedelini m.13/l kapsamında KDV'siz faturalar. Aynı hastane konaklama ve transfer hizmetlerini de kendi faturasına eklemişse, bu kalemler istisna kapsamında değildir ve genel hükümlere göre KDV'ye tabidir.

Sık yapılan hatalar

• Türkiye'de yerleşik yabancılara verilen tedavi hizmetlerinde de istisna uygulamak.
• Tedavi, konaklama ve transferi tek kalemde birleştirip tamamını istisnalı faturalamak.
• Sağlık kuruluşu bünyesi dışında verilen hizmetleri istisna kapsamında göstermek.
• Hastanın yerleşik olmadığını gösteren belgeleri dosyada bulundurmamak.