ChatGPT avukatlar için nasıl kullanılır? Güvenli kullanım ve örnek komutlar

Avukatlar ChatGPT'yi neden kullanıyor?

Genel amaçlı yapay zekâ sohbet araçları; uzun metni özetlemek, taslak bir yazının dilini toparlamak, bir uyuşmazlıkta akla gelebilecek savunmaları listelemek veya müvekkile gönderilecek sade bir bilgilendirme yazmak gibi işlerde ciddi zaman kazandırır. Aynı araçlar, Türk mevzuatının güncel hâlini bilmeyebilir, kaynak göstermeden kesin konuşabilir ve gerçekte olmayan karar künyeleri üretebilir. Bu yazı, bu araçları nerede ve nasıl güvenle kullanabileceğinizi ve işe yarayan örnek komutları anlatır. Bir araç seçiyorsanız avukatlar için yapay zekâ nasıl seçilir yazımız seçim kriterlerini ayrıntılı ele alıyor.

Önce sınırlar: sır saklama ve kişisel veri

Avukatlık Kanunu m.36, avukatın kendisine tevdi edilen veya görevi nedeniyle öğrendiği hususları açığa vurmasını yasaklar. Müvekkilin adı, kimlik bilgisi, dosya numarası, karşı tarafın kimliği ve olayın tanınmasını sağlayacak ayrıntılar genel bir yapay zekâ hizmetine yazıldığında bu bilgiler büronun denetimi dışına çıkar. Ayrıca 6698 sayılı Kanun m.12, veri sorumlusuna kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesini ve erişilmesini önleyecek güvenlik tedbirlerini alma yükümlülüğü yükler; hizmet yurt dışında işleniyorsa m.9'daki yurt dışına aktarım şartları (yeterlilik kararı ya da kanunda sayılan uygun güvencelerden biri) ayrıca değerlendirilmelidir.

Pratikte kural basittir: olayı anonimleştirin. "Ahmet Yılmaz, X A.Ş.'de 2019'dan beri çalışıyor" yerine "işçi, beş yılı aşkın süredir aynı işverende çalışıyor" yazın. Belge yükleyecekseniz önce isimleri, adresleri, kimlik ve dosya numaralarını çıkarın.

İşe yarayan komut (prompt) yapısı

İyi bir komut dört parçadan oluşur:

1. Rol: "Türk iş hukuku alanında çalışan bir avukat gibi düşün."
2. Bağlam: Anonim olay özeti ve elinizdeki belgelerin türü.
3. Görev: Ne istediğiniz; tek ve net bir iş.
4. Çıktı biçimi: Madde madde, tablo, dilekçe bölümü ya da sade dille müvekkil notu. Ayrıca "dayandığın kanun maddesini belirt, emin olmadığın yerde bunu söyle" talimatı ekleyin.

Örnek komutlar

Savunmaları listelemek için: "Türk iş hukuku alanında çalışan bir avukat gibi düşün. İşveren, işçinin iş sözleşmesini performans düşüklüğü gerekçesiyle feshetmiş; yazılı savunma alınmamış. İşçi vekili olarak ileri sürülebilecek itirazları madde madde listele, her maddede dayandığın kanun maddesini belirt. Emin olmadığın noktaları ayrıca işaretle."

Uzun metni özetlemek için: "Aşağıdaki anonimleştirilmiş bilirkişi raporunu, hesaplama yöntemi, kullanılan veriler ve itiraz edilebilecek noktalar başlıklarıyla en fazla bir sayfada özetle. Rapordaki rakamları değiştirme."

Müvekkil bilgilendirmesi için: "Hukuk eğitimi olmayan bir müvekkile, ödeme emrine itiraz süresinin neden önemli olduğunu sade ve kısa bir dille anlatan bir mesaj taslağı yaz. Kesin sonuç vaat eden ifade kullanma."

Dilekçe dilini toparlamak için: "Aşağıdaki dilekçe bölümünü anlamını değiştirmeden daha açık ve resmî bir dille yeniden yaz; hukuki iddia ekleme veya çıkarma."

Çıktıyı kontrol etme

Her çıktıda üç kontrol yapın: kanun maddesi gerçekten o hükmü içeriyor mu (Mevzuat Bilgi Sistemi'nden açıp okuyun); karar künyesi resmî karar arama sisteminde var mı ve içeriği iddia edilenle uyuşuyor mu; süre, oran ve tutar gibi dönemsel değerler güncel mi. Karar aramanın resmî yolları için içtihat ve emsal karar nasıl aranır rehberimize bakabilirsiniz. Avukatlık Kanunu m.34 avukata görevini özen ve doğruluk içinde yerine getirme yükümlülüğü yükler; yapay zekâ çıktısının sorumluluğu da bu yükümlülüğün içindedir.

Örnek senaryo

Bir avukat, kira uyuşmazlığında karşı tarafın cevap dilekçesindeki iddiaları sınıflandırmak istiyor. Dilekçedeki isimleri, adresi ve dosya numarasını siliyor; metni genel bir yapay zekâ aracına "iddiaları usule ve esasa ilişkin olarak iki tabloda grupla, her iddianın dayandığı maddeyi yaz" komutuyla veriyor. Çıkan tabloda bir kanun maddesinin yanlış numarayla gösterildiğini fark edip Mevzuat Bilgi Sistemi'nden düzeltiyor; aracın önerdiği bir Yargıtay kararını resmî sistemde bulamayınca listeden çıkarıyor. Sonuçta yarım günlük tasnif işini bir saatte, kontrol edilmiş biçimde bitiriyor.

Sık yapılan hatalar

• Müvekkil adını ve dosya numarasını komuta yazmak. Sır saklama yükümlülüğü ve KVKK bakımından risklidir; önce anonimleştirin.
• Karar künyesini doğrulamadan kullanmak. Uydurma künye dilekçede ciddi itibar kaybı yaratır.
• "Kesin sonuç" istemek. Aracı dayanak göstermeye ve belirsizliği söylemeye zorlayan komutlar daha güvenli çıktı verir.
• Tek komutla her şeyi istemek. Özet, analiz ve taslağı ayrı adımlarda istemek kaliteyi artırır.
• Eski bilgiyi güncel sanmak. Mevzuat değişiklikleri ve güncel oranlar resmî kaynaktan kontrol edilmelidir.

Hukuka özel araçların farkı

Genel araçlar yerine, yanıtı mevzuat ve içtihat kaynaklarına dayandıran, karar künyelerini doğrulamadan kesin bilgi olarak sunmayan ve müvekkil verilerini büroya ayrı tutan bir yapay zekâ hukuk asistanı kullanmak, yukarıdaki kontrollerin bir kısmını sistemin kendisine bırakır. Yine de son kontrol her zaman avukattadır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır.