Bir teslimin ihracat teslimi sayılma şartları

İhracat teslimi şartları

KDV Kanunu m.12/1, bir teslimin ihracat teslimi sayılabilmesi için iki temel şartın birlikte gerçekleşmesini arar:

a) Alıcı şartı: Teslim, yurt dışındaki bir müşteriye veya bir serbest bölgedeki alıcıya ya da Gümrük Kanunu'nun 95. maddesine göre faaliyette bulunan gümrüksüz satış mağazalarına veya bunların depolarına yahut yetkili gümrük antreposu işleticisine yapılmalıdır.

b) Çıkış şartı: Teslim konusu mal, Türkiye Cumhuriyeti gümrük bölgesinden çıkarak bir dış ülkeye veya serbest bölgeye ulaşmalı; ya da gümrüksüz satış mağazalarına veya yetkili gümrük antreposuna konulmalıdır.

Kanun ayrıca, malın ihraç edilmeden önce yurt dışındaki alıcı adına hareket eden yurt içi firmalar veya bizzat alıcı tarafından işlenmesinin ya da herhangi bir şekilde değerlendirilmesinin bu durumu değiştirmeyeceğini belirtir.

Yetkili gümrük antrepolarına ilişkin düzenleme yetkisi

m.12/1'in devamında, yetkili gümrük antrepolarını ve buralarda düzenlenmesi zorunlu belgeleri belirlemeye, konulacak malın cinsi ve miktarı ile antrepoda bekleme sürelerine ilişkin sınırlama getirmeye Gümrük Müsteşarlığının görüşü alınarak Maliye Bakanlığının yetkili olduğu düzenlenmiştir. Bu esaslara uyulmaması halinde, ziyaa uğratılan vergi, kesilecek ceza ve hesaplanacak gecikme faizinin ödenmesinden, KDV iadesi alan tarafla birlikte antrepo işleticisi de müteselsilen sorumlu tutulur. Bu düzenleme, ihracat istisnasının kötüye kullanılmasını önlemeye yönelik bir güvence mekanizmasıdır.

Yurt dışındaki müşteri ve hizmet ihracı

m.12/2, "yurt dışındaki müşteri" tabirini tanımlar: ikametgahı, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında olan alıcılar ile yurt içindeki bir firmanın yurt dışında kendi adına müstakilen faaliyet gösteren şubeleri bu kapsamdadır. Bir hizmetin yurt dışındaki müşteriler için yapılmış sayılabilmesi için de iki şart aranır: hizmetin yurt dışındaki bir müşteri için yapılmış olması ve hizmetten yurt dışında faydalanılmış olması.

Örnek senaryo

Bir üretici firma, ürettiği malı serbest bölgede faaliyet gösteren bir alıcıya teslim etmiş ve mal fiilen gümrük bölgesinden çıkarak serbest bölgeye ulaşmıştır. Bu iki şart birlikte gerçekleştiğinden teslim, ihracat teslimi sayılır ve KDV'den istisna tutulur. Buna karşılık, mal yurt içindeki bir depoda bekletilip fiilen çıkış yapmamışsa, alıcı yurt dışında olsa dahi istisna şartı tam olarak gerçekleşmemiş sayılabilir.

Sık yapılan hatalar

• Sadece alıcının yurt dışında olmasının yeterli olduğunu düşünüp malın fiilen gümrük bölgesinden çıkmasını önemsememek.
• Serbest bölgeye yapılan teslimleri ihracat teslimi kapsamı dışında sanmak.
• Malın ihraçtan önce yurt içinde işlenmesinin istisnayı otomatik olarak ortadan kaldıracağını düşünmek.