İstinaf ve temyiz süreleri: HMK'ya göre kanun yolu başvurusu

Hukuk yargılamasında ilk derece mahkemesi kararlarına karşı istinaf, bölge adliye mahkemesi kararlarına karşı ise temyiz yoluna başvurulur. Her iki kanun yolu da kısa ve kesin sürelere bağlıdır.

İstinaf süresi

HMK m.345'e göre istinaf yoluna başvuru süresi, kanunda aksine bir düzenleme yoksa iki haftadır. Süre, ilamın usulen taraflardan her birine tebliğiyle başlar. Özel kanunlarda farklı süreler öngörülmüş olabilir; dava türüne özgü düzenlemeler kontrol edilmelidir.

Temyiz süresi

HMK m.361'e göre temyiz süresi, kararın tebliğinden itibaren iki haftadır. Temyiz edilebilecek kararlar ve parasal sınırlar HMK m.362'de düzenlenir; sınırların altında kalan kararlar kesindir.

Başvurunun şekli

• Başvuru, kararı veren mahkemeye verilecek dilekçeyle yapılır.
• Dilekçede başvuranın kimliği, karar bilgileri, başvuru sebepleri ve gerekçesi ile talep yer almalıdır.
• Başvuru harç ve giderlerinin yatırılması gerekir; eksiklik hâlinde mahkeme süre verir, verilen sürede tamamlanmazsa başvuru yapılmamış sayılabilir.

Süre hesabında dikkat edilecekler

• Süre, kararın tefhimi değil tebliği ile başlar (gerekçeli kararın tebliği).
• Sürenin son günü resmî tatile rastlarsa süre, tatili izleyen ilk iş günü mesai bitiminde sona erer (HMK m.93).
• Adli tatile tabi işlerde, tatil içinde dolacak süreler tatilin bitiminden itibaren bir hafta uzatılmış sayılır (HMK m.104). Adli tatil her yıl 20 Temmuz'da başlar, 31 Ağustos'ta sona erer.
• Elektronik tebligatlarda tebliğ tarihi, belgenin elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonudur.

Örnek senaryo

Gerekçeli karar davacı vekiline 10 Temmuz'da tebliğ edilmiştir. İki haftalık istinaf süresi adli tatil içinde dolmaktadır. Dava adli tatile tabi bir iş ise süre, adli tatilin bitimi olan 31 Ağustos'tan itibaren bir hafta uzamış sayılır.

Sık yapılan hatalar

• Süreyi tefhim tarihinden başlatmak,
• Adli tatile tabi olmayan işlerde (ör. ihtiyati tedbir) adli tatil uzamasını uygulamak,
• Temyiz sınırının altında kalan kararları temyiz etmek,
• Harç ve giderleri eksik yatırmak.

LexLawy süre hesaplama aracı tebliğ tarihinden son günü hesaplar ve resmî tatilleri dikkate alır; adli tatil uzaması gibi özel durumlar için sonucu mutlaka kontrol edin.