İcra vekâlet ücreti hesaplama: eşik altı maktu, üstü nispi (AAÜT m.11)

İcra takibi yoluyla bir alacağın tahsili sürecinde, alacaklı vekiline ödenmesi gereken icra vekâlet ücreti, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin (AAÜT) özel bir hükmüyle (m.11) düzenlenir. Bu ücretin hesaplanması, dava vekâlet ücretinden farklı bir mantığa dayanır.

Eşik altı: icra dairesi maktu ücreti (m.11/1)

AAÜT m.11/1 uyarınca, takip miktarı tarifede belirlenen belirli bir eşiğin altında kalan icra takiplerinde, avukatlık ücreti icra dairesi maktu ücreti olarak uygulanır — yani takip miktarı ne olursa olsun (eşik altında kaldığı sürece), tarifede o yıl için belirlenen sabit bir tutar esas alınır. Bu eşik ve maktu tutar her yıl güncellenen tarifede yer alır; burada sabit bir TL rakamı verilmez.

Önemli sınır: icra dairesi maktu ücreti, asıl alacağı geçemez. Yani takip miktarı maktu ücretten düşükse, avukatlık ücreti asıl alacak tutarıyla sınırlanır — alacaklı, tahsil ettiğinden fazlasını vekâlet ücreti olarak ödemek zorunda bırakılmaz.

Eşik üstü: nispi hesap (tarifenin üçüncü kısmı)

Takip miktarı eşiğin üzerindeyse, icra vekâlet ücreti artık maktu değil, tarifenin üçüncü kısmındaki nispi dilimlere göre hesaplanır. Bu dilimler, dava vekâlet ücretinde de kullanılan kademeli (azalan oranlı) bir yapıdır: takip miktarının ilk dilimi daha yüksek bir oranla, sonraki dilimler giderek azalan oranlarla çarpılıp toplanır.

Süresinde ödemede indirim: dörtte üç (m.11/4)

AAÜT m.11/4, borçlu lehine bir teşvik düzenlemesi içerir: borçlu, kendisine tanınan ödeme süresi içinde öderse, hesaplanan icra vekâlet ücretinin dörtte üçü (%75) takdir edilir. Bu, borçluyu erken ödemeye teşvik eden, alacaklı vekilinin ücretinden %25 oranında indirim anlamına gelen bir kuraldır.

Tarifenin altında ücret kararlaştırılamaz

Avukatlık Kanunu m.164 uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi altında vekâlet ücreti kararlaştırılamaz. Bu, icra vekâlet ücreti için de geçerli genel bir kuraldır — taraflar arasında farklı bir anlaşma olsa bile, karşı tarafa yükletilecek ücret tarifedeki asgari tutarın altında olamaz.

Örnek senaryo

Bir alacaklı, borçlusu hakkında icra takibi başlatır. Takip miktarı, o yıl için tarifede belirlenen eşiğin altında kalıyorsa, avukatlık ücreti icra dairesi maktu ücreti olarak hesaplanır (asıl alacağı geçmemek kaydıyla). Borçlu, kendisine tanınan ödeme süresi içinde borcunu öderse, bu ücretin dörtte üçü takdir edilir — geri kalan dörtte birlik kısım borçludan istenmez. Takip miktarı eşiğin üzerinde olsaydı, ücret maktu değil, tarifenin üçüncü kısmındaki nispi dilimlere göre hesaplanırdı.

Sık yapılan hatalar

• İcra vekâlet ücretini her zaman maktu sanmak. Yalnızca takip miktarı tarifedeki eşiğin altında kaldığında maktu ücret uygulanır; eşik üstünde nispi hesap yapılır.
• İcra dairesi maktu ücretinin asıl alacağı aşabileceğini düşünmek. Kanun bunu açıkça sınırlar: maktu ücret asıl alacağı geçemez.
• Süresinde ödemede indirimin otomatik uygulanmayacağını sanmak. Borçlu ödeme süresi içinde öderse, ücretin dörtte üçe inmesi kanundan doğan bir sonuçtur, ayrıca bir anlaşma gerekmez.
• Tarifenin altında bir ücret üzerinde anlaşılabileceğini sanmak. Avukatlık Kanunu m.164 bunu açıkça yasaklar; taraflar arasındaki farklı bir anlaşma, karşı tarafa yükletilecek asgari ücreti değiştiremez.