Konkordato Süreci Rehberi

Konkordato, borçlarını ödeyemeyen ya da ödeyememe tehlikesi altında bulunan borçlunun, alacaklılarıyla anlaşarak borçlarını vade veya tenzilat yoluyla ödeyebilmesini ve muhtemel bir iflastan kurtulmasını sağlayan hukuki kurumdur. Düzenleme 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 285 ve devamı maddelerindedir.

Kimler talep edebilir?

İİK m.285'e göre; borçlarını, vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek ya da muhtemel bir iflastan kurtulmak için konkordato talep edebilir.

İflas talebinde bulunabilecek her alacaklı da, gerekçesini göstererek borçlu hakkında konkordato işlemlerinin başlatılmasını isteyebilir.

Görevli ve yetkili mahkeme: İflasa tabi olan borçlu için iflas, olmayan için yerleşim yeri asliye ticaret mahkemesidir.

Talebe eklenecek belgeler

Konkordato talebine, borçlunun mali durumunu ortaya koyan belgeler eklenir. Bunlar arasında genellikle şunlar bulunur:

• Konkordato ön projesi (ödeme teklifi, vade ve oranlar)
• Borçlunun malvarlığının durumunu gösteren belgeler, bilanço ve gelir tabloları
• Alacaklılar listesi ve alacak tutarları
• Karşılaştırma tablosu: konkordato ile iflas hâlinde alacaklıların eline geçecek muhtemel miktar
• Bağımsız denetim kuruluşunca hazırlanan makul güvence veren denetim raporu ve dayanakları

Belgelerin eksik olması talebin reddine yol açabilir.

Geçici mühlet

Mahkeme, belgelerin eksiksiz olduğunu tespit ettiğinde geçici mühlet kararı verir ve borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli tedbirleri alır. Geçici mühlet, kanunda öngörülen süre kadardır ve uzatılabilir.

Geçici mühletle birlikte konkordato komiseri görevlendirilir.

Geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur; yani takip yasağı bu aşamada başlar.

Kesin mühlet

Mahkeme, geçici mühlet içinde yapılan inceleme sonunda konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğu kanaatine varırsa kesin mühlet verir. Kesin mühlet de kanunda öngörülen süreyle sınırlıdır ve güçlük hâlinde uzatılabilir.

Kesin mühletin sonuçları:

• Borçluya karşı takip yapılamaz, başlamış takipler durur; ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz uygulanamaz. Kanunda sayılan istisnalar (örneğin rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip bakımından özel hükümler) saklıdır.
• Zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez.
• Borçlu, komiserin nezareti altında işlerine devam eder. Mahkeme bazı işlemleri komiserin onayına bağlayabilir veya borçlunun yerine komiseri yetkilendirebilir.
• Borçlu, mahkemenin izni dışında taşınmaz ve işletmenin devamlı tesisatını devredemez, takyit edemez, rehin veremez, kefil olamaz ve ivazsız tasarrufta bulunamaz.

Alacaklılar toplantısı ve tasdik

• Komiser, alacaklıları davet eder ve alacakları inceler.
• Konkordato projesi, kanunda öngörülen alacaklı ve alacak çoğunluğu ile kabul edilmelidir.
• Proje kabul edilirse komiser gerekçeli raporunu mahkemeye sunar; mahkeme tasdik duruşması yapar.
• Tasdik için kanunda sayılan şartlar aranır: teklifin borçlunun ödeme gücüyle orantılı olması, alacaklıların iflasa göre daha iyi durumda olması, yeterli teminat gösterilmesi ve yargılama giderlerinin ödenmesi gibi.

Tasdik edilen konkordato, bütün alacaklılar için bağlayıcıdır.

Alacaklı olarak ne yapılmalı?

• Mühlet ilanını takip edip alacağın kaydını süresinde yaptırmak.
• Alacak kaydının reddi hâlinde kanunda öngörülen yola başvurmak.
• Alacaklılar toplantısına katılmak ve oy kullanmak.
• Rehinli alacaklı ise, rehnin durumunu ve özel hükümleri değerlendirmek.
• Tasdik kararına karşı kanun yolu süresini takip etmek.

Örnek senaryo

Nakit akışı bozulan bir şirket, vadesi gelen borçlarını ödeyemeyeceğini öngörerek asliye ticaret mahkemesine konkordato talebiyle başvurur. Ön proje ve denetim raporu dosyaya sunulur. Mahkeme geçici mühlet verip komiser atar; takipler durur. İnceleme sonunda kesin mühlet verilir, alacaklılar toplanır ve proje gerekli çoğunlukla kabul edilerek tasdik edilir.

Sık yapılan hatalar

• Talebe eksik belge ekleyip reddedilmek.
• Alacaklı olarak mühlet ilanını takip etmeyip alacak kaydını kaçırmak.
• Mühlet süresince borçluya karşı takip başlatmaya çalışmak.
• Borçlunun mühlet süresince izne tabi işlemleri izinsiz yapması.
• Tasdik kararına karşı kanun yolu süresini kaçırmak.