Uluslararası taşımacılıkta KDV istisnası ve ihracat aracına motorin

m.14 ile m.7 arasındaki fark

Uluslararası taşımacılıkta KDV konusu iki ayrı maddede düzenlenir. m.7, bir taşıma hizmetinin ne ölçüde Türkiye'de yapılmış sayılacağını, yani vergilendirme yetkisinin sınırını belirler; iç parkura isabet eden kısım Türkiye'de yapılmış sayılır. m.14 ise Türkiye'de yapılmış sayılan bu taşımacılık işlerinden hangilerinin istisna olacağını düzenler. Bu nedenle bir uluslararası taşıma işinde önce m.7 ile vergiye tabi kısım belirlenir, ardından m.14'teki istisna şartlarının sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Taşımacılık istisnası: Cumhurbaşkanının belirleyeceği işler

m.14/1'e göre transit ve Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan taşımacılık işlerinde, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenecek taşıma işleri vergiden müstesnadır. Kanun istisnanın çerçevesini çizmiş, hangi taşıma işlerinin kapsama gireceğini ise Cumhurbaşkanının belirlemesine bırakmıştır. Bu nedenle uygulamada kanun metninin yanında ilgili Cumhurbaşkanı kararının da takip edilmesi gerekir.

Yabancı taşımacılar için karşılıklılık şartı

m.14/2, istisnanın ikametgahı, kanuni merkezi ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan mükelleflere, ilgili ülkeler itibarıyla karşılıklı olmak şartıyla tanınacağını öngörür. Yani yabancı bir taşımacının istisnadan yararlanabilmesi, kendi ülkesinin de Türk taşımacılarına benzer bir istisna tanımasına bağlıdır. Bu kural, uluslararası rekabette Türk taşımacılarının aleyhine bir dengesizlik oluşmasını önler.

İhracat eşyası taşıyan araçlara motorin teslimi

2006 yılında eklenen m.14/3, ihracatı destekleyen özel bir istisnadır. Cumhurbaşkanınca belirlenen sınır kapılarında, Gümrük Kanunu'nun ihracat rejimi kapsamında yurt dışına çıkarılacak eşyayı taşıyan kamyon, çekici ve soğutucu ünitesine sahip yarı römorkların depolarına yapılan motorin teslimi vergiden istisnadır. İstisnanın sınırları kanunda açıkça çizilmiştir: teslim yalnızca yurt dışına çıkışta yapılmalı ve araçların ve soğutucu ünitelerin standart yakıt deposu miktarları aşılmamalıdır. Bidon veya ek tankla alınan yakıt bu kapsama girmez.

Örnek senaryo

Türkiye'den Avrupa'ya ihraç ürünü taşıyan bir nakliye şirketinin tırı, belirlenen bir sınır kapısındaki akaryakıt istasyonunda çıkış öncesi deposunu doldurmuştur. Araç ihracat rejimi kapsamında eşya taşıdığı ve alım standart depo kapasitesini aşmadığı için motorin teslimi m.14/3 kapsamında KDV'siz yapılır. Aynı araç dönüş yolunda yurda girişte yakıt alırsa bu teslim istisna kapsamında değildir.

Sık yapılan hatalar

• m.7'deki "Türkiye'de yapılmış sayılma" kuralı ile m.14'teki istisnayı aynı şey sanmak.
• Yabancı taşımacılara karşılıklılık şartını araştırmadan istisna uygulamak.
• Sınırda motorin istisnasını standart depo kapasitesini aşan alımlara da uygulamak.
• Yurda girişte yapılan yakıt alımlarında da istisna uygulamak.