Ücretsiz araç · Kira hukuku
Kira artış hesaplama
Yeni kira yılında kiranın en fazla ne kadar artırılabileceğini TBK m.344'e göre hesaplayın. Araç hangi ayın TÜFE oranının gerektiğini, yazılı bildirim için son günü ve beş yıl kuralını da gösterir.
Kısa cevap
Konut ve çatılı işyeri kiralarında yenilenen kira dönemi için yapılabilecek artışın üst sınırı, bir önceki kira yılının TÜFE on iki aylık ortalamalara göre değişim oranıdır (TBK m.344/1). Taraflar daha düşük bir artışta anlaşabilir; sınırı aşan kısım sonuç doğurmaz. Konut kiralarında bir dönem uygulanan yüzde yirmi beş sınırı 1/7/2024 tarihinde sona ermiştir. Kira ilişkisi beş yılı doldurduğunda ise bedel emsal kiralar da gözetilerek mahkemece belirlenebilir.
Kira artışı nasıl hesaplanır?
- 1
Kira bilgilerini girin
Kiralanan yerin türünü, mevcut aylık kira bedelini ve kira sözleşmesinin başlangıç tarihini girin. Artış yapılacak kira yılının başlangıcı kendiliğinden önerilir.
- 2
TÜFE oranını girin
Araç, hangi ayın oranının gerektiğini gösterir. TÜİK'in o ay için açıkladığı TÜFE on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını girin.
- 3
Sonucu inceleyin
Yasal sınıra göre en yüksek yeni kira, uygulanan oran, yazılı artış bildirimi için son gün ve beş yıl kuralı gibi uyarılar gösterilir.
Formül: yeni kira = mevcut kira × (1 + oran / 100)
Hangi ayın TÜFE oranı kullanılır?
TÜİK her ay aylık, yıllık ve on iki aylık ortalamalara göre olmak üzere farklı değişim oranları açıklar. Kanunun aradığı, on iki aylık ortalamalara göre değişim oranıdır. Uygulamada yeni kira yılının başladığı aydan bir önceki aya ait oran esas alınır: kira yılı kasımda başlıyorsa ekim ayı oranı kullanılır. Kira yılını ödeme günü değil, sözleşmenin başlangıç tarihi belirler.
Yüzde yirmi beş sınırı ne zaman uygulandı?
| Yenileme tarihi | Konut kirası | Çatılı işyeri kirası |
|---|---|---|
| 11/6/2022 – 1/7/2024 (dâhil) | TÜFE oranı ile yüzde yirmi beşten düşük olanı (TBK geçici m.1-2) | TÜFE on iki aylık ortalama |
| 2/7/2024 ve sonrası | TÜFE on iki aylık ortalama (TBK m.344) | TÜFE on iki aylık ortalama |
Yeni bir geçici düzenleme yapılıp yapılmadığını, artış yapacağınız kira yılı için mevzuat.gov.tr üzerinden kontrol edin.
Beş yıl kuralı ve kira tespit davası
Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve sonraki her beş yılın sonunda, taraflar anlaşamazsa yeni kira yılının bedeli TÜFE değişimi, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri gözetilerek hâkim tarafından belirlenir (TBK m.344/3). Kira tespit davası açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Belirlenecek bedelin yeni dönemin başından geçerli olması için dava yeni dönemden en az otuz gün önce açılmalı ya da bu süre içinde kiracıya yazılı artış bildirimi yapılmalıdır (TBK m.345).
Sık sorulan sorular
Kira artış oranı nasıl hesaplanır?
Konut ve çatılı işyeri kiralarında yenilenen dönem için artış, bir önceki kira yılının TÜFE on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemez (TBK m.344/1). Yeni kira, mevcut kira × (1 + oran / 100) formülüyle bulunur. Sözleşmede daha düşük bir oran yazıyorsa o uygulanır.
Kira artışında hangi ayın TÜFE oranı esas alınır?
Uygulamada yeni kira yılının başladığı aydan bir önceki aya ait on iki aylık ortalama değişim oranı kullanılır. Örneğin kira yılı kasımda başlıyorsa ekim ayı için açıklanan oran esas alınır. Kira yılını sözleşmenin başlangıç tarihi belirler.
Yüzde yirmi beş kira artış sınırı hâlâ geçerli mi?
Hayır. Konut kiralarına özgü bu sınır TBK geçici m.1 ve geçici m.2 uyarınca 11/6/2022 ile 1/7/2024 (dâhil) arasında yenilenen kira dönemlerinde uygulandı. Bu tarihten sonra yenilenen dönemlerde TÜFE on iki aylık ortalama kuralı geçerlidir.
İşyeri kiralarında da aynı sınır var mı?
Evet. TBK m.344'teki TÜFE sınırı konut ve çatılı işyeri kiralarında uygulanır. Yüzde yirmi beş geçici sınırı ise yalnızca konut kiraları içindi. Arsa, tarla veya çatısız alan kiralarında kanuni bir artış sınırı yoktur.
Beş yıl dolunca kira ne kadar artırılabilir?
Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde bedel, taraflar anlaşamazsa TÜFE değişimi, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri gözetilerek hâkim tarafından belirlenir (TBK m.344/3). Bu durumda TÜFE bir ölçüttür, üst sınır değildir.
Sözleşmede artış maddesi yoksa kira artırılabilir mi?
Kiraya veren tek taraflı artış yapamaz. Kiracı kabul etmezse bedel, TÜFE sınırını geçmemek üzere kira tespit davasıyla belirlenir. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6325 s.K. m.18/B).
Kira artışı ne zaman bildirilmeli?
Mahkemenin belirleyeceği bedelin yeni dönemin başından geçerli olması için dava, yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önce açılmalı ya da bu süre içinde kiracıya yazılı artış bildirimi yapılmalıdır; sözleşmede artış hükmü varsa dava yeni dönemin sonuna kadar açılabilir (TBK m.345).
LexLawy'yi büronuzda görün
Kısa bir demo ile dosyalarınıza nasıl uyduğunu birlikte değerlendirelim. Lisanslar ekibimiz tarafından kontrol edilerek açılır.