Şiddet mağduruna barınma yeri ve geçici koruma: mülki amir tedbirleri (m.3)

Koruyucu tedbir ne demek?

6284 sayılı Kanun iki tür tedbir öngörür: şiddet mağdurunu doğrudan koruyan koruyucu tedbirler ve şiddet uygulayanın davranışlarını sınırlayan önleyici tedbirler. Koruyucu tedbirlerin bir kısmı hâkim, bir kısmı mülki amir tarafından verilir. m.3, valilik ve kaymakamlıkların verebileceği koruyucu tedbirleri düzenler. Bu tedbirler özellikle şiddet gördüğü evden ayrılmak zorunda kalan mağdurun acil ihtiyaçlarına yöneliktir.

Mülki amirin verebileceği tedbirler

m.3/1'e göre korunan kişilerle ilgili olarak mülki amir şu tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere karar verebilir:

• Kendisine ve gerekiyorsa beraberindeki çocuklara, bulunduğu yerde veya başka bir yerde uygun barınma yeri sağlanması.
• Diğer kanunlar kapsamında yapılacak yardımlar saklı kalmak üzere geçici maddi yardım yapılması.
• Psikolojik, mesleki, hukuki ve sosyal bakımdan rehberlik ve danışmanlık hizmeti verilmesi.
• Hayati tehlikesinin bulunması hâlinde, ilgilinin talebi üzerine veya resen geçici koruma altına alınması.
• Gerekli olması hâlinde, çalışma yaşamına katılımını desteklemek üzere sınırlı süreyle kreş imkânının sağlanması.

Liste sınırlı değildir; mülki amir "uygun görülecek benzer tedbirlere" de karar verebilir.

Acil hâllerde kolluk amiri

m.3/2'ye göre gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde barınma yeri sağlanması ve geçici koruma tedbirleri ilgili kolluk amirlerince de alınabilir. Kolluk amiri evrakı en geç kararın alındığı tarihi takip eden ilk iş günü içinde mülki amirin onayına sunar. Mülki amir tarafından kırk sekiz saat içinde onaylanmayan tedbirler kendiliğinden kalkar. Bu düzenleme, gece veya hafta sonu karakola başvuran mağdurun beklemeden korunmasını sağlar.

Barınma yerinin sağlanması

m.10/6'ya göre hakkında barınma yeri sağlanmasına karar verilen kişiler, Bakanlığa ait veya Bakanlığın gözetim ve denetimi altında bulunan yerlere yerleştirilir. Barınma yerlerinin yetersiz kaldığı hâllerde korunan kişiler; mülki amirin, acele hâllerde kolluğun veya Bakanlığın talebi üzerine kamu kurum ve kuruluşlarına ait sosyal tesis, yurt veya benzeri yerlerde geçici olarak barındırılabilir. m.10/4'e göre korunan kişi kollukta bulunuyorsa, ilgili il veya ilçe müdürlüğüne ivedilikle ulaştırılır; bu mümkün değilse kendisine ve beraberindekilere geçici olarak barınma imkânı sağlanır.

Delil aranmaz

m.8/3'e göre koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz. Mağdurun beyanı tedbir için yeterlidir. Bu kural, şiddetin çoğu zaman tanıksız ve kapalı kapılar ardında yaşanması gerçeğini dikkate alır.

Örnek senaryo

Bir kadın, eşinin şiddeti üzerine gece yarısı iki çocuğuyla birlikte evden çıkar ve karakola başvurur. Kolluk amiri, gecikmesinde sakınca bulunduğundan kadın ve çocukları için barınma yeri sağlanmasına karar verir ve onları geçici olarak güvenli bir yere yerleştirir. Ertesi iş günü evrak kaymakamlığa sunulur ve kaymakam kırk sekiz saat içinde tedbiri onaylar. Kadına ayrıca hukuki danışmanlık ve geçici maddi yardım sağlanır.

Sık yapılan hatalar

• Barınma ve geçici koruma için mahkeme kararı gerektiğini sanmak.
• Şiddeti belgeleyen rapor olmadan başvuru yapılamayacağını düşünmek.
• Kolluk amirinin verdiği tedbirin mülki amir onayı olmadan süresiz geçerli olduğunu varsaymak.
• Koruyucu tedbirlerle önleyici tedbirleri birbirine karıştırmak.