sinir-disi-etme-kararina-karsi-dava

Sınır dışı etme, yabancının Türkiye'den çıkarılmasına yönelik idari bir işlemdir. Kişi hürriyeti ve aile hayatı üzerinde ağır sonuçlar doğurduğu için kısa ve kesin bir başvuru süresine tabidir. Düzenleme 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 52 ve devamı maddelerindedir.

Kararın tebliği

6458 m.53/2'ye göre karar, gerekçeleriyle birlikte hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancıya veya yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edilir. Yabancı bir avukat tarafından temsil edilmiyorsa, kendisi veya yasal temsilcisi kararın sonucu ve itiraz usulleri hakkında bilgilendirilir.

Gerekçesiz veya usulsüz tebliğ edilen karar, iptal sebebi oluşturabilir. Bu nedenle tebliğ evrakı dosyaya mutlaka konulmalıdır.

Yedi günlük başvuru süresi

6458 m.53/3 (21/11/2024 tarihli ve 7533 sayılı Kanun'la değişik) uyarınca; yabancı veya yasal temsilcisi ya da avukatı, sınır dışı etme kararına karşı kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurabilir.

Mahkemeye başvuran kişi, sınır dışı etme kararını veren makama da başvurusunu bildirir.

Bu süre çok kısadır ve kaçırılması hâlinde karar kesinleşir. Tebliğ tarihinin doğru tespiti kritik önemdedir.

Bu maddede 2024 yılında değişiklik yapılmıştır; başvuru öncesinde maddenin güncel metni ve yürürlük tarihi kontrol edilmelidir.

Sınır dışı edilemeyecek kişiler

6458 m.55, sınır dışı etme kararı alınamayacak kişileri düzenler. Bu kapsamda değerlendirilen başlıca durumlar:

• Sınır dışı edileceği ülkede ölüm cezasına, işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye maruz kalacağı konusunda ciddi emare bulunanlar,
• Ciddi sağlık sorunları, yaş ve hamilelik durumu nedeniyle seyahat etmesi riskli görülenler,
• Hayati tehlike arz eden hastalıkları için tedavisi devam etmekte iken sınır dışı edileceği ülkede tedavi imkânı bulunmayanlar,
• Mağdur destek sürecinden yararlanmakta olan insan ticareti mağdurları,
• Tedavileri tamamlanıncaya kadar, psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağdurları.

Bu hâller her vakada ayrı ayrı değerlendirilir. Dilekçede hangi bende girildiği ve dayanağı somut biçimde gösterilmelidir.

Dava dilekçesinde ileri sürülecekler

Usule ilişkin:

• Kararın gerekçesiz olması veya gerekçenin soyut kalması
• Tebligat usulsüzlüğü
• Yabancının bilgilendirilmemesi, tercüman sağlanmaması
• Yetki ve şekil eksiklikleri

Esasa ilişkin:

• Sınır dışı sebebinin somut delille desteklenmemesi
• 6458 m.55 kapsamında sınır dışı edilemeyecek kişi olma
• Aile hayatına saygı hakkı: Türkiye'de eş ve çocukların bulunması
• Uluslararası koruma başvurusu veya statüsünün bulunması
• Ölçülülük: işlemin amaçla orantısız olması

İdari gözetim

Sınır dışı etme kararıyla birlikte idari gözetim kararı alınmış olabilir. İdari gözetim kararına karşı ayrı bir başvuru yolu öngörülmüştür ve süresi farklıdır. Bu nedenle iki karar birbirinden ayrı değerlendirilmeli, her biri için süre ayrı takip edilmelidir.

Hazırlık

• Sınır dışı etme kararı ve tebliğ evrakı
• Pasaport, ikamet izni, çalışma izni belgeleri
• Aile bağlarını gösteren belgeler (evlilik cüzdanı, nüfus kayıtları, çocukların okul kayıtları)
• Sağlık raporları
• Varsa uluslararası koruma başvuru belgeleri
• Türkiye'deki ikamet süresini ve entegrasyonu gösteren belgeler

Örnek senaryo

Türkiye'de eşi ve çocuğu bulunan bir yabancı hakkında sınır dışı etme kararı alınır ve avukatına tebliğ edilir. Avukat, tebliğden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurur ve aynı gün kararı veren makama da başvurusunu bildirir. Dilekçede aile hayatına saygı hakkı ile kararın gerekçesinin soyut kaldığı ileri sürülür; nüfus kayıtları ve okul belgeleri sunulur.

Sık yapılan hatalar

• Yedi günlük süreyi kaçırmak veya idari yargıdaki genel süre sanmak.
• Başvuruyu sınır dışı kararını veren makama bildirmemek.
• İdari gözetim kararını ayrı bir işlem olarak değerlendirmemek.
• 6458 m.55 kapsamındaki durumu belgelendirmemek.
• Aile bağlarına ilişkin belgeleri dosyaya sunmamak.