Hâkimin koruyucu tedbirleri: işyeri değişikliği, aile konutu, gizlilik (m.4)

Hâkim tarafından verilen koruyucu tedbirler

6284 sayılı Kanunda "hâkim" aile mahkemesi hâkimi demektir (m.2/c). Mülki amirin koruyucu tedbirleri barınma ve yardım gibi acil ihtiyaçlara yönelikken, hâkimin koruyucu tedbirleri mağdurun hayatını kalıcı olarak yeniden düzenlemeye yöneliktir. m.4, bu tedbirleri sayar.

Tedbirler

m.4/1'e göre korunan kişilerle ilgili olarak hâkim şu koruyucu tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere karar verebilir:

• İşyerinin değiştirilmesi.
• Kişinin evli olması hâlinde müşterek yerleşim yerinden ayrı yerleşim yeri belirlenmesi.
• Türk Medeni Kanunundaki şartların varlığı hâlinde ve korunan kişinin talebi üzerine tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulması.
• Korunan kişi bakımından hayati tehlikenin bulunması ve bu tehlikenin önlenmesi için diğer tedbirlerin yeterli olmayacağının anlaşılması hâlinde ve ilgilinin aydınlatılmış rızasına dayalı olarak Tanık Koruma Kanunu hükümlerine göre kimlik ve ilgili diğer bilgi ve belgelerinin değiştirilmesi.

İşyeri değişikliği ve ayrı yerleşim

İşyerinin değiştirilmesi, özellikle kamu görevlisi olan ve şiddet uygulayanın işyerini bildiği mağdurlar için önemlidir. m.10/7'ye göre işyerinin değiştirilmesi yönündeki tedbir kararı, kişinin tabi olduğu mevzuat hükümlerine göre yetkili merci veya kişi tarafından yerine getirilir. Evli kadının ayrı yerleşim yeri belirlenmesi ise, boşanma davası açılmadan da eşinden ayrı yaşamasına hukuki dayanak sağlar.

Aile konutu şerhi

Aile konutu şerhi, şiddet uygulayan eşin, aile konutunu diğer eşin rızası olmadan satmasını veya konut üzerindeki hakları sınırlamasını önler. Şiddet gören eşin konuttan çıkarılması riskine karşı bu şerh, Medeni Kanundaki şartlar varsa korunan kişinin talebi üzerine tapu kütüğüne işlenir.

Kimlik ve adres gizliliği

m.8/6'ya göre gerekli bulunması hâlinde tedbir kararı ile birlikte talep üzerine veya resen, korunan kişi ve diğer aile bireylerinin kimlik bilgileri veya kimliğini ortaya çıkarabilecek bilgileri ve adresleri ile korumanın etkinliği bakımından önem taşıyan diğer bilgileri tüm resmî kayıtlarda gizli tutulur. Yapılacak tebligatlar için ayrı bir adres tespit edilir. Bu bilgileri hukuka aykırı olarak başkasına veren, ifşa eden veya açıklayan kişi hakkında Türk Ceza Kanununun ilgili hükümleri uygulanır. Bu tedbir, mağdurun yeni adresinin nüfus kayıtları, okul kayıtları veya dava dosyaları üzerinden öğrenilmesini engeller.

Kişisel eşyaların teslimi

m.8/7'ye göre talep hâlinde ilgililere kişisel eşya ve belgelerinin kolluk marifetiyle teslimi sağlanır. Evden aniden ayrılmak zorunda kalan mağdur, kimlik kartı, diploma, ilaç ve kişisel eşyalarını şiddet uygulayanla karşılaşmadan kolluk aracılığıyla alabilir.

Örnek senaryo

Bir öğretmen, eşinin şiddeti nedeniyle aile mahkemesine başvurur. Eşi aynı ilçede yaşamakta ve okulunu bilmektedir. Hâkim, öğretmenin başka bir ilçedeki okula atanması için işyerinin değiştirilmesine, ayrı yerleşim yeri belirlenmesine ve yeni adresinin tüm resmî kayıtlarda gizli tutulmasına karar verir. Öğretmenin evde kalan kişisel eşyaları da kolluk aracılığıyla teslim edilir.

Sık yapılan hatalar

• Adres gizliliği talep etmeden yeni adresi dava dilekçelerinde açıkça yazmak.
• Kimlik değişikliğinin her şiddet olayında istenebileceğini sanmak.
• Aile konutu şerhinin ayrıca talep edilmesi gerektiğini gözden kaçırmak.
• Kişisel eşyaları almak için şiddet uygulayanın evine tek başına gitmek.