Ödeme emrine itiraz süresi hesaplama: yedi gün, dilekçe veya sözlü (İİK m.62)

İlamsız icra takibinde borçluya gönderilen ödeme emrine karşı, borçlunun borcu veya takibi kabul etmediğini bildirebileceği en temel araç itirazdır. Bu itirazın süresi ve usulü, İcra ve İflas Kanunu m.62'de sıkı biçimde düzenlenir.

Süre: yedi gün

İİK m.62 uyarınca, itiraz etmek isteyen borçlu, itirazını ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine bildirmek zorundadır. Bu süre hak düşürücüdür — süresinde yapılmayan itiraz dikkate alınmaz ve takip, itiraz edilmemiş gibi devam eder.

İtirazın şekli: dilekçe veya sözlü

Kanun, itirazın iki şekilde yapılabileceğini öngörür:

1. Dilekçe ile icra dairesine başvurarak, veya
2. Sözlü olarak icra dairesine beyanda bulunarak.

Her iki yöntem de geçerlidir; borçlunun mutlaka yazılı bir dilekçe hazırlaması şart değildir, icra dairesine giderek sözlü beyanda bulunması da yeterlidir (bu beyan icra dairesince tutanağa geçirilir).

Başka bir icra dairesine yapılan itiraz

Borçlu, itirazını takibi yapan icra dairesinden başka bir icra dairesine de yapabilir. Bu durumda, itirazı alan icra dairesi gerekli masrafı itirazla birlikte alarak itirazı derhal yetkili icra dairesine gönderir. Kanun, bu masrafın alınmaması hâlinde memurun şahsen sorumlu olacağını da açıkça belirtir — bu, sürecin usulüne uygun işletilmesini güvence altına alan bir düzenlemedir.

İtirazın alacaklıya bildirilmesi: üç gün

İtiraz edildiği, alacaklıya üç gün içinde bir muhtıra ile bildirilir. Bu bildirimin masrafı, alacaklının m.59 uyarınca yatırdığı avanstan karşılanır. Bu düzenleme, alacaklının takibin akıbetinden hızlıca haberdar olmasını sağlar.

Yurt içi adres bildirme yükümlülüğü

Kanun ayrıca, itiraz eden borçlu veya vekiline, dava ve takip işlemlerine esas olmak üzere yurt içinde bir adres bildirme yükümlülüğü de getirir — bu, sonraki tebligatların sağlıklı yapılabilmesi içindir.

Örnek senaryo

Bir borçluya 5 Mart'ta bir ödeme emri tebliğ edilir. Borçlu, borcu kabul etmediğini düşünüyorsa, 12 Mart'a kadar (yedi gün içinde) icra dairesine dilekçeyle veya sözlü olarak itirazını bildirmelidir. Borçlu itirazını, takibi yapan icra dairesinden farklı bir icra dairesine yaparsa, bu daire gerekli masrafı alıp itirazı yetkili icra dairesine gönderir. İtiraz usulüne uygun yapıldıktan sonra, alacaklıya üç gün içinde bir muhtırayla bu durum bildirilir.

Sık yapılan hatalar

• Yedi günlük süreyi tebliğ tarihinin kendisinden değil, ertesi günden başlatmak gerektiğini sanmak. Metin "tebliği tarihinden itibaren yedi gün" der; genel süre hesabı ilkeleriyle birlikte değerlendirilmeli, süre hesaplamasında dikkatli olunmalıdır.
• İtirazın yalnızca yazılı dilekçeyle yapılabileceğini sanmak. Kanun sözlü itirazı da açıkça geçerli sayar.
• Yanlış icra dairesine yapılan itirazın geçersiz sayılacağını düşünmek. Böyle bir itiraz geçersiz olmaz, ilgili daire onu yetkili icra dairesine yönlendirmekle yükümlüdür.
• Süresi geçmiş bir itirazın normal yoldan dikkate alınacağını sanmak. Yedi günlük süre geçtikten sonra yapılan itiraz, ancak icra mahkemesine gecikmiş itiraz gibi ayrı ve istisnai bir yolla ileri sürülebilir; bu, doğrudan icra dairesine yapılan itirazdan farklıdır.