İçeriğe geç

Konu

İş Hukuku

İş sözleşmesi, fesih, işçilik alacakları ve iş yargılaması.

İş hukuku; işçi ile işveren arasındaki iş sözleşmesinin kurulmasından sona ermesine kadar bütün aşamaları düzenler. Bu bölümdeki rehberler iş sözleşmesi türlerini, deneme süresini, fesih bildirimini, haklı ve geçerli nedenle feshi, işe iade davasını, kıdem ve ihbar tazminatını, fazla çalışma ve yıllık izin alacaklarını ile iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini kanun maddeleriyle anlatır.

Toplu iş hukuku başlığında sendika üyeliği, toplu iş sözleşmesi, grev ve lokavt kuralları 6356 sayılı Kanun çerçevesinde ele alınır. İşçilik alacaklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmanın dava şartı olduğu ve alacakların zamanaşımı süreleri de ayrı rehberlerde açıklanır.

İş Hukuku içerikleri

Rehber

Çalışanın iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri (6331 m.19)

6331 sayılı Kanun m.19, çalışanlara da aldıkları eğitim ve işverenin talimatları doğrultusunda kendilerinin ve diğer çalışanların sağlık ve güvenliğini tehlikeye düşürmeme yükümlülüğü getirir. Makine ve donanımı doğru kullanmak, kişisel koruyucu donanımı kullanmak ve tehlikeyi derhal bildirmek bu yükümlülüklerin başında gelir.

Güncelleme: 30.09.2026

Rehber

İşyeri tehlike sınıfı nasıl belirlenir ve neyi değiştirir?

6331 sayılı Kanun m.9'a göre işyeri tehlike sınıfları, kısa vadeli sigorta kolları prim tarifesi de dikkate alınarak Bakanlıkça çıkarılan tebliğle belirlenir ve işyerinde yapılan asıl iş esas alınır. Tehlike sınıfı, uzman belgesi sınıfından sağlık raporuna kadar pek çok yükümlülüğü belirler.

Güncelleme: 30.09.2026

Rehber

Toplu iş sözleşmesinde yetki tespiti ve yetki itirazı (6356 m.41-43)

6356 sayılı Kanun'a göre işçi sendikası, işkolundaki işçilerin en az yüzde birini üye kaydetmişse ve işyerinde işçilerin yarıdan fazlası, işletmede yüzde kırkı üyesiyse toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkilidir. Yetki Bakanlıkça tespit edilir; tespite karşı altı iş günü içinde mahkemeye itiraz edilebilir.

Güncelleme: 30.09.2026

Rehber

Grev ve lokavt sırasında çalışmak zorunda olan işçiler (6356 m.65)

6356 sayılı Kanun m.65'e göre üretim veya satışa yönelik olmamak kaydıyla, işyeri güvenliği, malzemelerin bozulmaması ve hayvan ile bitkilerin korunması için yeterli sayıda işçi grev ve lokavt sırasında çalışmak, işveren de bunları çalıştırmak zorundadır. Bu işçiler işverence ilan edilir ve sendika mahkemeye itiraz edebilir.

Güncelleme: 30.09.2026

Rehber

İSG kurulu ve çalışan temsilcisi: kimlerde zorunlu? (m.20, m.22)

6331 sayılı Kanun m.20, işverene çalışan sayısına göre belirlenen sayıda çalışan temsilcisi görevlendirme yükümlülüğü getirir. m.22 ise elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan uzun süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurulu kurulmasını zorunlu tutar.

Güncelleme: 30.09.2026

Sözlük

İhbar tazminatı nedir?

Belirsiz süreli iş sözleşmesini bildirim süresine uymadan fesheden tarafın, bildirim süresine ait ücret tutarında karşı tarafa ödediği tazminattır.

Güncelleme: 30.09.2026

Rehber

İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirme yükümlülüğü

6331 sayılı Kanun m.6, işverene iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve belirli işyerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirme yükümlülüğü getirir. m.8 ise bu kişilerin mesleki bağımsızlığını, işverene yazılı bildirim görevini ve ihmalleri hâlinde sorumluluklarını düzenler.

Güncelleme: 30.09.2026

Rehber

Kanuni grev nedir? Grev kararı süresi ve grev yasakları (6356)

6356 sayılı Kanun, toplu iş sözleşmesi uyuşmazlığında kanuna uygun yapılan grevi kanuni grev olarak tanımlar. Grev kararı uyuşmazlık tutanağının tebliğinden itibaren altmış gün içinde alınmalı ve altı iş günü önceden bildirilen tarihte uygulanmalıdır; aksi hâlde yetki düşer. Bazı işlerde ise grev tamamen yasaktır.

Güncelleme: 30.09.2026

Sözlük

Kıdem tazminatı nedir?

Kanunda sayılan hâllerde sona eren iş sözleşmesinde, en az bir yıl çalışmış işçiye her tam yıl için otuz günlük ücret tutarında ödenen tazminattır. Yıllık tutar tavanla sınırlıdır.

Güncelleme: 30.09.2026

Rehber

Grevin iş sözleşmesine etkisi: askı, ücret ve kıdem (6356 m.64-67)

6356 sayılı Kanun'a göre işçiler greve katılıp katılmamakta serbesttir. Kanuni grev süresince iş sözleşmeleri askıda kalır, bu dönem için ücret ödenmez ve süre kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmaz. Kanuni greve katılma nedeniyle iş sözleşmesi feshedilemez.

Güncelleme: 30.09.2026

Sözlük

İşe iade nedir?

İş güvencesi kapsamındaki işçinin, geçerli sebep gösterilmeden veya gösterilen sebebin geçersiz olduğu iddiasıyla feshedilen sözleşmesi nedeniyle işe iadesini talep etmesidir.

Güncelleme: 30.09.2026

Blog

AYM: Televizyonda işverenini eleştiren işçinin işten çıkarılması ifade özgürlüğünü ihlal etti

Anayasa Mahkemesi, yerel bir televizyon programında işyerindeki uygulamaları eleştirdiği için iş sözleşmesi feshedilen ve işe iade davası istinafta reddedilen işçinin ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine oybirliğiyle karar verdi. Mahkemeye göre istinaf, işçinin hangi yükümlülüğü ihlal ettiğini ve iş barışının nasıl bozulduğunu göstermedi; feshin son çare olması ilkesi de değerlendirilmedi.

Güncelleme: 02.10.2026

Blog

6 aylık kıdem dolmadan işten çıkarma: AYM'den işe iade davasında ihlal kararı

Anayasa Mahkemesi, altı aylık kıdem şartı gerekçesiyle reddedilen bir işe iade davasında, işçinin "fesih bildirimi bana ulaştığında altı ayım dolmuştu" iddiasını tartışmayan istinaf kararının gerekçeli karar hakkını ihlal ettiğine hükmetti. Karar 29 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı; dosya yeniden yargılama için istinaf dairesine gönderildi.

Güncelleme: 01.10.2026

Blog

Amirine saldıran işçi kıdem tazminatı alır mı? Yargıtay kararı

Basına yansıyan bir kararda, 23 yıldır aynı fabrikada çalışan ve vardiya amirine fiziksel olarak saldıran işçinin iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiği kabul edildi; işçi kıdem ve ihbar tazminatı alamadı. İş Kanunu m.25/II-d, işçinin işverenin başka bir işçisine sataşmasını bildirimsiz fesih sebebi sayar.

Güncelleme: 30.09.2026

Rehber

Kıdem tazminatı şartları: bir yıl kıdem, hak doğuran fesihler ve hesap (1475 m.14)

Kıdem tazminatı 1475 sayılı İş Kanunu m.14'te düzenlenir. Aynı işverene bağlı en az bir yıl çalışan işçi; işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık dışındaki bir nedenle feshi, işçinin haklı nedenle feshi, askerlik, emeklilik, evlilik ve ölüm gibi hâllerde her tam yıl için otuz günlük giydirilmiş ücreti tutarında tazminata hak kazanır.

Güncelleme: 30.09.2026

Rehber

Toplu iş sözleşmesinin şekli ve süresi: en az bir, en çok üç yıl (m.35)

6356 sayılı Kanun m.35'e göre toplu iş sözleşmesi yazılı olarak ve en az bir, en çok üç yıl süreli yapılır. Süre imzadan sonra uzatılamaz, kısaltılamaz ve erken sona erdirilemez. Yeni sözleşme için yetki başvurusu, mevcut sözleşmenin bitiminden önceki yüz yirmi gün içinde yapılabilir.

Güncelleme: 27.09.2026

Rehber

Sendika yöneticisi olan işçinin iş sözleşmesi ne olur? (6356 m.23)

6356 sayılı Kanun m.23'e göre işçi kuruluşunda yönetici olduğu için işyerinden ayrılan işçinin iş sözleşmesi askıda kalır. Görevi belirli sebeplerle sona eren yönetici bir ay içinde işe başlatılmak üzere başvurabilir; işveren bir ay içinde işe başlatmazsa sözleşme işverence feshedilmiş sayılır.

Güncelleme: 27.09.2026

Rehber

Toplu iş sözleşmesi ile bireysel iş sözleşmesi çatışırsa hangisi geçerli?

6356 sayılı Kanun m.36'ya göre iş sözleşmeleri toplu iş sözleşmesine aykırı olamaz; aykırı hükümlerin yerini TİS hükümleri alır. Ancak iş sözleşmesindeki işçi yararına hükümler geçerlidir. Sona eren TİS'in iş sözleşmesine ilişkin hükümleri ise yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam eder.

Güncelleme: 27.09.2026

Rehber

Toplu iş sözleşmesinden kimler yararlanır? Dayanışma aidatı (m.39)

6356 sayılı Kanun m.39'a göre toplu iş sözleşmesinden kural olarak taraf işçi sendikasının üyeleri yararlanır. Üye olmayanlar ise sendikaya dayanışma aidatı ödeyerek, sendikanın onayı aranmaksızın ve talep tarihinden itibaren sözleşmeden yararlanabilir.

Güncelleme: 27.09.2026

Rehber

İşyeri sendika temsilcisinin iş güvencesi ve işe iade (6356 m.24)

6356 sayılı Kanun m.24, işyeri sendika temsilcilerinin iş sözleşmesinin haklı bir neden olmadıkça ve nedeni yazılı, açık ve kesin şekilde belirtilmedikçe feshedilemeyeceğini düzenler. Fesih hâlinde temsilci veya sendikası bir ay içinde dava açabilir; işe iade kararına rağmen işe başlatılmazsa ücret temsilcilik süresince ödenmeye devam eder.

Güncelleme: 27.09.2026

Rehber

Sendika üyeliği nasıl kazanılır, nasıl sona erer? (6356 m.17-19)

6356 sayılı Kanun'a göre sendika üyeliği e-Devlet üzerinden başvuru ve sendikanın yetkili organının kabulü ile kazanılır; başvuru otuz gün içinde reddedilmezse kabul edilmiş sayılır. Üyelikten çekilme de e-Devlet üzerinden yapılır ve bildirimden bir ay sonra geçerli olur.

Güncelleme: 27.09.2026

Rehber

Çalışanların sağlık gözetimi ve işe giriş muayenesi (6331 m.15)

6331 sayılı Kanun m.15, işverene çalışanları sağlık gözetimine tabi tutma ve belirli hâllerde sağlık muayenesi yaptırma yükümlülüğü getirir. Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde uygunluk raporu olmadan işe başlatılamaz; sağlık gözetiminin maliyeti çalışana yansıtılamaz ve sağlık bilgileri gizlidir.

Güncelleme: 27.09.2026

Rehber

İşyerinde acil durum planı ve tahliye yükümlülüğü (6331 m.11-12)

6331 sayılı Kanun m.11, işverene olası acil durumları belirleme, acil durum planı hazırlama ve eğitimli ekipler görevlendirme yükümlülüğü getirir. m.12 ise ciddi, yakın ve önlenemeyen tehlikede tahliyeyi ve çalışanın müdahalesinden doğan sorumluluğu düzenler.

Güncelleme: 27.09.2026

Rehber

İSG'de işin durdurulması kararı ve iş mahkemesine itiraz (m.25)

6331 sayılı Kanun m.25, çalışanlar için hayati tehlike tespit edildiğinde işyerinin bir bölümünde veya tamamında işin durdurulmasını düzenler. İşveren, karar yerine getirildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde iş mahkemesine itiraz edebilir; itiraz kararın uygulanmasını durdurmaz.

Güncelleme: 27.09.2026

Rehber

Ciddi ve yakın tehlikede çalışmaktan kaçınma hakkı (6331 s. K. m.13)

6331 sayılı Kanun m.13, ciddi ve yakın tehlikeyle karşılaşan çalışana, İSG kuruluna veya işverene başvurarak tedbir alınmasını isteme ve talebi kabul edilirse tedbir alınıncaya kadar ücret kaybı olmadan çalışmaktan kaçınma hakkı tanır. Tedbir alınmazsa çalışan iş sözleşmesini feshedebilir.

Güncelleme: 27.09.2026

LexLawy'yi büronuzda görün

Kısa bir demo ile dosyalarınıza nasıl uyduğunu birlikte değerlendirelim. Lisanslar ekibimiz tarafından kontrol edilerek açılır.